Ел өміріндегі маңызды саяси науқан – Құрылтай сайлауына бес күн қалды. 23 тамызда сайлаушылар мемлекет дамуының алдағы бағытына, қоғамның жаңғыруына және ел болашағына қатысты өз таңдауын жасайды. Сондықтан бұл сайлаудың мәні тек депутаттарды анықтаумен шектелмейді. Бұл – азаматтардың ел ертеңіне деген көзқарасын білдіретін, қоғамдық жауапкершілік пен саяси мәдениеттің деңгейін көрсететін маңызды белес.
Саяси бәсеке – өркениетті таңдау алаңы
Депутаттық мандаттан үмітті жеті саяси партияның сайлауалды үгіт-насихат жұмыстары мәресіне таяп келеді. Осы кезеңде партиялар өз бағдарламаларын таныстырып, елді мекендерді аралап, түрлі әлеуметтік және кәсіби топтардың өкілдерімен кездесіп, сайлаушыларға өз ұстанымдары мен ұсыныстарын жеткізуге күш салды.
Жалпы алғанда, сайлауалды науқанның ашықтық, заңдылық және өзара құрмет қағидаттарына негізделуі – қоғам үшін маңызды көрсеткіш. Саяси бәсекенің мәні қарсыласты қаралауда емес, халыққа нақты идея, өміршең бағдарлама және сенімді даму жолын ұсынуда болуы тиіс. Осы тұрғыдан қарағанда, бәсекелестік мәдениетінің жоғары болуы – еліміздегі саяси сананың жетіліп келе жатқанының белгісі.
Сайлау науқанының тағы бір маңызды нәтижесі – қоғамның саяси мәселелерге назарын күшейтуі. Бүгінде 23 тамызда Құрылтай сайлауы өтетінінен жұртшылық хабардар. Ендігі негізгі мәселе – әр азаматтың өз таңдауына жауапкершілікпен қарауы.
Халық не үшін дауыс береді?
Бұл сұрақтың жауабы бір ғана ұғыммен шектелмейді.
Ең алдымен, халық тұрақтылық пен дамуға дауыс береді. Кез келген азамат өзінің ертеңгі күніне сенімді болғысы келеді. Ел экономикасының нығаюы, жаңа жұмыс орындарының ашылуы, халық табысының артуы, кәсіпкерліктің дамуы, ауыл мен қаланың қатар өркендеуі – сайлаушы үшін аса маңызды мәселелер.
Екіншіден, халық әлеуметтік әділеттілікке дауыс береді. Сапалы білім, қолжетімді медицина, лайықты еңбек ақысы, тұрғын үй, әлеуметтік қорғау, жастардың мүмкіндігі мен қарттардың қамсыз өмірі – қоғамның күнделікті тыныс-тіршілігіне тікелей әсер ететін құндылықтар. Сайлаушы саяси бағдарламалардан осы мәселелердің нақты шешімін көргісі келеді.
Үшіншіден, халық заң үстемдігі мен әділетті қоғамға дауыс береді. Азаматтардың құқығы бірдей қорғалатын, мемлекеттік органдар халықтың үніне құлақ асатын, жауапкершілік пен есептілік алдыңғы орынға шығатын қоғам құру – ел дамуының маңызды шарты.
Төртіншіден, халық ұрпағының болашағына дауыс береді. Әрбір ата-ана баласының сапалы білім алғанын, қабілетін еркін дамытқанын, өз елінде еңбек етіп, табысқа жеткенін қалайды. Сондықтан жастар саясаты, білім мен ғылым, цифрландыру, жаңа технологиялар, мәдениет пен спорт салаларының дамуы да сайлаушы таңдауына ықпал ететін маңызды бағыттар.
Бесіншіден, халық өңірлердің дамуына дауыс береді. Елдің қуаты тек ірі қалалармен өлшенбейді. Ауылдағы жол, ауызсу, интернет, мектеп пен аурухана, жұмыс орны, шағын кәсіпкерліктің жағдайы – мемлекеттің даму сапасын айқындайтын көрсеткіштер. Сондықтан сайлаушы өзі тұратын ауылдың, ауданның, қаланың ертеңін де ойлайды.
Ал ең бастысы – халық өз дауысының естілуіне дауыс береді.
Құрылтай – халық пен мемлекет арасындағы жауапкершілік көпірі
Депутаттық мандат – артықшылық емес, үлкен жауапкершілік. Халықтың сеніміне ие болған депутат қоғамдағы өзекті мәселелерді көтеріп қана қоймай, олардың заңнамалық тұрғыда шешілуіне ықпал етуге тиіс.
Сондықтан сайлау кезінде азаматтардың партиялардың бағдарламаларына, олардың нақты ұсыныстарына, ел дамуына қатысты көзқарастарына назар аударуы маңызды.
Сайлаушының таңдауы эмоцияға емес, сарапқа сүйенгені жөн. Қай саяси күш экономиканы дамытуға қандай ұсыныс айтып отыр? Әлеуметтік мәселелерді шешудің қандай тетігін ұсынады? Жастардың болашағы, ауылдардың жағдайы, экология, кәсіпкерлік, білім, медицина, еңбек адамының мәртебесі жөнінде не дейді?
Осындай сауалдарға жауап іздеу – саналы сайлаушы мәдениетінің белгісі.
Белсенді сайлаушы – қуатты қоғамның тірегі
Демократиялық қоғамның сапасы тек заңдармен немесе мемлекеттік институттармен ғана өлшенбейді. Оның басты өлшемдерінің бірі – азаматтардың белсенділігі.
«Менің бір дауысымнан не өзгереді?» деген түсінік азаматтық жауапкершілікке үйлеспейді. Өйткені миллиондаған адамның таңдауы дәл осындай жеке дауыстардан құралады.
Сайлауға қатысу – біреудің өтінішін орындау емес. Бұл – Конституциямен берілген саяси құқықты пайдалану, өз ұстанымыңды білдіру.
Әсіресе жастардың белсенділігі маңызды. Бүгін алғаш рет дауыс беретін жас азамат сайлау учаскесіне бару арқылы өзінің мемлекет өміріне араласуға дайын екенін көрсетеді. Жастардың саяси сауаттылығы мен азаматтық жауапкершілігі артқан сайын қоғам да жаңара түседі.
Сенімнің салмағы ауыр
Қазақстан қоғамы үлкен өзгерістер кезеңінен өтіп келеді. Қоғамның мемлекет дамуына деген талабы да, үміті де жоғары. Сондықтан алдағы сайлау халық пен билік арасындағы өзара сенімнің жаңа деңгейін қалыптастыруға мүмкіндік беретін саяси белес болуы тиіс.
Халықтың сенімі – кез келген саяси институт үшін ең үлкен капитал. Ал сол сенімді ақтау сайлаудан кейін басталады.
Сайлау аяқталған күні саяси жауапкершілік аяқталмайды. Керісінше, сол сәттен бастап сайлаушылар берген мандаттың салмағы сезіле бастайды. Халық өз таңдауын жасайды, ал сайланған өкілдер сол таңдаудың үдесінен шығуға міндетті.
23 тамыз – тарихи маңызға ие күн
Сонымен, Құрылтай сайлауына санаулы күндер қалды. Сайлаушы қауымның азаматтық ұстанымы жаңа белестерге жол ашады.
23 тамыз күні әр азамат сайлау учаскесіне барғанда тек саяси партиялардың біріне дауыс беріп қана қоймайды. Ол өзінің және отбасының болашағына, балаларының ертеңіне, туған ауылы мен қаласының дамуына, мемлекетінің келешегіне қатысты таңдау жасайды.
Сондықтан сайлаушы құқығына ие әр азаматты бұл саяси науқаннан сырт қалмай, 23 тамыз күні белсенділік танытып, өз таңдауын жасауға шақырамыз.
Таңдау әркімнің өз еркінде. Ал ел болашағына бейжай қарамау – баршамызға ортақ жауапкершілік.
Сіздің дауысыңыз – Сіздің таңдауыңыз.
Сіздің таңдауыңыз – ел ертеңінің бір бөлшегі. Жарқын болашақты бірге жасайық!
Асыл ӘБІШЕВ.
