Май ауданында қазақтың сөз өнерін ұлықтаған тағылымды әдеби кеш өтті. Аудандық Мәдениет үйінің концерт залында «LEP» әдеби бірлестігінің мүшесі, белгілі ақын, айтыскер, халықаралық және республикалық айтыстардың жүлдегері Ерлан Аманқожаұлының «Құс қайтару» атты жаңа жыр жинағының тұсауы кесілді. Мемлекеттік тапсырыс бағдарламасы аясында жарық көрген кітаптың таныстырылымы өңірдің рухани-мәдени өміріндегі айтулы оқиғалардың біріне айналды. Әдеби басқосуға қазақ поэзиясының белгілі өкілдері, қаламгердің шығармашылық әріптестері, аудан тұрғындары мен жырсүйер қауым қатысты.
Кештің басты мақсаты – ақынның жаңа туындысын көпшілікке таныстырып, ұлттық поэзияны насихаттау, қаламгер шығармашылығына құрмет көрсету. Сөз өнерін қадірлейтін қауым бас қосқан шарада ақынның шығармашылық жолы, оның айтыс пен жазба поэзиядағы жетістіктері сөз болды. Көрермендер жаңа жинақтың мазмұнымен танысып, қаламгердің шығармашылық қуанышына ортақтасты.
Әдеби кештің ең маңызды сәттерінің бірі – кітаптың тұсаукесер рәсімі болды. Қазақ поэзиясының көрнекті өкілі, Абай атындағы мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Тыныштықбек Әбдікәкімұлы, халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының лауреаты Ербол Алшынбай және журналист-публицист Асыл Әбішев «Құс қайтару» жыр жинағының тұсауын салтанатты түрде кесіп, авторға шығармашылық табыс тіледі. Сонымен қатар қаламгерлер Мерей Қарт пен Алпысбай Хонж құттықтау сөз сөйлеп, қаламгердің әдебиеттегі ізденісіне қолдау білдірді.
Кеш барысында «LEP» әдеби бірлестігінің ақындары да сахна төріне көтеріліп, Ерлан Аманқожаұлының өлеңдерін оқыды. Жыр кешінің мазмұнын байытқан бұл сәттер ақын шығармашылығын көпшілікке кеңінен танытуға мүмкіндік берді. Сондай-ақ көрермендерге арнайы концерттік бағдарлама ұсынылып, қаламгердің өлеңі негізінде сахналық қойылым көрсетілді. Поэзия мен сахна өнері ұштасқан кеш жиналған қауымға ерекше әсер қалдырды.
Тұсаукесерде ақынның шығармашылық болмысы мен жаңа жинағының көркемдік ерекшеліктеріне де назар аударылды. Тыныштықбек Әбдікәкімұлы кітап атауындағы терең мағынаға тоқталып, оның қазақ халқының ежелгі дүниетанымымен, табиғатқа қатысты наным-сенімдерімен сабақтастығын атап өтті. Ал Ербол Алшынбай қаламгердің қазақ тілінің байлығын терең меңгергенін, ұлттық салт-дәстүр мен халықтық танымды шығармаларына арқау ететінін жеткізді. Ақын шығармашылығына берілген мұндай пікірлер оның ұлттық әдебиеттегі өзіндік қолтаңбасын айқындай түседі.
Ерлан Аманқожаұлы – айтыс өнері мен жазба поэзияны қатар алып жүрген қаламгерлердің бірі. Ол 1988 жылғы 5 қарашада Қытай Халық Республикасының Іле қазақ автономиялық облысына қарасты Мұңғұлкүре ауданының Суықтоғай сахарасында дүниеге келген. Бала кезінен халық ауыз әдебиетіне, аңыз-әңгімелер мен жыр-дастандарға жақын болып өскен ақын 2004 жылдан бастап айтыс өнеріне араласты. Суырыпсалмалық қабілетімен танылып, түрлі деңгейдегі сөз сайыстарында жүлделі орындарға ие болды.
«Әдебиет порталының» өмірбаяндық мәліметтеріне сәйкес, ол аймақтық айтыстарда төрт мәрте бірінші орын, Іле қазақ автономиялық облысының дәстүрлі айтыстарында екі мәрте бас жүлде, туған өлкесі Мұңғұлкүре ауданында он екі мәрте бас жүлде иеленген. Қазақстандағы айтыс аламанында да жетістіктерге жетті. Атап айтқанда, 2017 жылы Атырауда өткен халықаралық ақындар айтысында үшінші орын алса, 2019 жылы Ақсуатта ұйымдастырылған халықаралық айтыста бас жүлдені жеңіп алды. Бұл жетістіктер оның қазақтың дәстүрлі сөз өнеріндегі шеберлігін танытты.
Ақынның шығармашылық әлемі айтыспен ғана шектелмейді. Ол жазба поэзияда да өзіндік ізденісімен ерекшеленеді. 2020 жылы оның «Сакура» атты тұңғыш жыр жинағы жарық көріп, оқырман қауымға ұсынылған болатын. Ал «Құс қайтару» – қаламгердің шығармашылық жолындағы келесі маңызды белес. Жаңа жинаққа ақынның соңғы жылдары жазған өлеңдері топтастырылған.
Кітап атауының өзінде терең символикалық мән бар. Қазақ дүниетанымында құс – еркіндіктің, сағыныштың, биік мұрат пен туған жерге оралудың белгісі. Ақынның осы аттас «Құс қайтару» поэмасы 2025 жылғы 28 қаңтарда «Әдебиет порталында» жарияланған. Шығармада адам мен табиғат арасындағы байланыс, туған жерге деген сүйіспеншілік, тарихи жады мен ұлттық дүниетаным көркем бейнелер арқылы өріледі. Қыран құс, домбыра мен күй, көш пен қоныс секілді образдар ақынның көркемдік әлемін аша түседі.
Ерлан Аманқожаұлының өлеңдеріне тән ерекшеліктің бірі – қазақы болмысты, дала философиясын және халықтық танымды көркем сөзбен жеткізуі. Оның шығармаларында туған жерге деген сағыныш, адам тағдыры, өмірдің өткіншілігі мен рухани құндылықтар кеңінен көрініс табады. Ақын ұлттық поэзияның дәстүрлі өрнектерін сақтай отырып, заманауи көркемдік ізденістерге де ден қояды.
Кітап таныстырылымында Ерлан Аманқожаұлы Май өңірінің тарихы мен рухани байлығына ерекше тоқталды. Ол бұл өлкені тарихи тұлғалардың ізі қалған, қонақжай әрі кеңпейіл азаматтар мекендеген қасиетті мекен ретінде сипаттады. Ақын өз сөзінде Қайса бақсы, Мақат қария, Ақбалық хазірет, Малайсары батыр сынды ел жадында сақталған тұлғаларды атап, өңірдің шежіресі мен мәдени мұрасына құрмет білдірді. Қазіргі таңда Көктөбе ауылында мәдениет саласында еңбек ететін қаламгердің Май өңірімен шығармашылық байланысы да терең.
Жаңа жинақтың мемлекеттік тапсырыс бағдарламасы аясында жарық көруінің өзіндік маңызы бар. Бұл – отандық әдебиетті қолдау, қаламгерлердің шығармаларын насихаттау және көркем туындыларды оқырманға қолжетімді ету бағытындағы жұмыстардың бірі. Әсіресе, өңірлерде шығармашылықпен айналысып жүрген ақын-жазушылардың еңбегін көпшілікке таныстыру ұлттық әдебиеттің дамуына ықпал етеді.
Май ауданында өткен әдеби кеш те осы мақсатпен үндес болды. Жиналған қауым жаңа кітаптың жарық көру қуанышына ортақтасып қана қоймай, ақын шығармашылығы арқылы ұлттық сөз өнерінің құндылығын тағы бір мәрте сезінді. Кітаптың тұсауын кескен белгілі қаламгерлердің ізгі тілектері, шығармашылық әріптестерінің ықыласы, сахнада оқылған өлеңдер мен өнерпаздардың өнері кештің мазмұнын толықтыра түсті.
Осындай әдеби басқосулардың өскелең ұрпақ үшін де тәрбиелік мәні зор. Ақын-жазушылардың шығармашылығымен танысу, олардың әдебиеттегі ізденісін білу жастардың көркем сөзге деген қызығушылығын арттырып, кітап оқу мәдениетін қалыптастыруға ықпал етеді.
Сөз қадірін білетін Май өңірінде өткен «Құс қайтару» жыр жинағының тұсаукесері ақын еңбегіне көрсетілген құрметтің, әдебиетке деген сүйіспеншіліктің жарқын көрінісі болды. Бұл кеш қаламгердің шығармашылық өміріндегі жаңа белесті айшықтап, жырсүйер қауымның есінде қалатын рухани кездесуге айналды.
Қазақта «Жақсының аты өлмейді, ғалымның хаты өлмейді» деген тағылымды сөз бар. Ақынның да ғұмыры жырымен жалғасады. Уақыт алмасып, жылдар жылжығанымен, жүректен шыққан шынайы өлең халық жадында сақталады. Ерлан Аманқожаұлының «Құс қайтару» жинағы да өз оқырманын тауып, қазақ поэзиясының рухани қазынасын толықтыра түседі деген сенім мол.
Құс қайтады, мезгіл өзгереді, уақыт көшеді. Ал шынайы жүректен туған жыр қалады.
Өз тілшіміз
