Әл-Фараби айтқан «құлдар» мен қазақ халқы айтқан «әкеге жете туғандар» – жалпы халықтың бес-он пайызын ғана құрайды. Олар «құл» атанғанымен, мемлекеттің бүкіл жауапкершілігі солардың мойнында. Билік те, тірлік те – солардың қолында. Мемлекеттің шынайы иелері – солар.
Бұл «құлдар» екі топқа бөлінеді. Бірінші топ – «Мен қазақпын», «Мемлекет иесімін» деп айта алатын тұлғалар. Олар – ақыл, ес, сезім иелері. Сарапшылар, ізденімпаздар, жетекшілер, ғылым ашпаса да, басқаның жаңалығын бұлжытпай жеткізе алатын білімді жандар. Бұл топқа зерттеушілер, ақын-жазушылар, әншілер, күйшілер, суретшілер мен түрлі саланың мамандары жатады. Жалпы, зиялы қауым – қазақ ұлтының ұйытқысы. Олар – өз Отанының, өз ұлтының адал ұлдары, адал «құлдары». «Өмірім – елімдікі, өлімім – өзімдікі» дейтін текті құлдар.
Ал екінші топ – тексіз құлдар. Олар: алаяқтар, жағымпаздар, мақтаншақтар, қуыс кеуделер, жарамсақтар, жәдігөйлер, жымысқылар, ұры-қарылар, жемқорлар, алыпсатарлар, жылпостар, екіжүзділер, мансапқұмарлар. Олар – ақша мен атақ үшін елін, жерін, ұлтын, намысын сатып жіберетін тексіздер.
Әл-Фараби бабамыз айтқан «құлдардың» ішіндегі осындай тексіздер – өзінің сатқындығымен тарих бетінде қара таңбамен қалатын бақытсыздар.
Ал «Мен қазақпын», «Мемлекет иесімін» дейтін, Қазақ мемлекетінің адал ұлы, адал құлы бола білетін текті тұлғаларды тәрбиелеу, ал тексіз құлдарға жол бермеу – Тәуелсіз Қазақ мемлекетінің мәңгілік өтеуі тиіс қарызы мен қасиетті парызы.
Жағда Бабалықұлы
Сурет “Уикипедия” сайтынан алынды.